Bosbranden hebben de afgelopen jaren miljoenen hectaren bos verwoest, duizenden woningen in de as gelegd en honderden slachtoffers geëist.
Wereldwijd vonden vrijwel alle van de ergste jaren voor bosbranden ooit geregistreerd plaats sinds 2020. Branden zijn inmiddels bovendien de belangrijkste oorzaak van bosverlies wereldwijd. Om verdere verwoesting te voorkomen is dringend gecoördineerde actie nodig. Omdat de intensiteit van bosbranden wordt aangewakkerd door verschillende factoren – waaronder klimaatverandering en menselijke activiteiten – bestaat er echter geen eenvoudige oplossing.
Wat we wél weten, is dat verantwoord bosbeheer helpt om brandrisico’s te beperken en gemeenschappen en ecosystemen te beschermen tegen de verwoestende gevolgen van bosbranden.
Beheermaatregelen die veerkrachtige bossen creëren
De kernprincipes van FSC vereisen dat bosbeheerders risico’s van natuurlijke gevaren, waaronder bosbranden, beoordelen en maatregelen nemen om deze risico’s te beperken.
In de praktijk zien deze maatregelen er per land anders uit, afhankelijk van de lokale omstandigheden, risico’s en kenmerken van een regio. De nationale FSC-bosbeheerstandaarden houden rekening met deze verschillen.
Zo worden in Noord-Spanje, waar het bosgebied Devesa da Rogueira in 2020 als eerste bos van het land gecertificeerd werd tegen de FSC-Ecosysteemdiensten Procedure, regelmatig brandbare vegetatie en begroeiing verwijderd door de lokale gemeenschap die het bos beheert. Twee jaar later werd de regio getroffen door een grote bosbrand die meer dan 11.000 hectare verwoestte, maar het bos van Devesa da Rogueira bleef grotendeels gespaard.
In Guatemala investeren lokale gemeenschappen in het bewaken van de grenzen van FSC-gecertificeerde concessiegebieden, het aanleggen en onderhouden van brandgangen en het continu monitoren van het gebied met GPS-technologie en drones. Uit een studie uit 2018 bleek dat deze beheerde bosgebieden gedurende een periode van tien jaar vrijwel geen brandincidenten kenden.
Ook de bosbranden in Portugal in 2017 – waarbij meer dan 500.000 hectare afbrandde en meer dan 120 mensen om het leven kwamen – onderstreepten de noodzaak van beter bosbeheer en leidden sindsdien tot diverse beheerinitiatieven.
In FSC-gecertificeerde bossen werken beheerders daar al jarenlang proactief aan verantwoord bosbeheer. Daarbij nemen zij maatregelen om de brandbestendigheid en veerkracht van ecosystemen te vergroten, bijvoorbeeld door invasieve soorten te bestrijden en de natuurlijke regeneratie van inheemse boomsoorten te bevorderen.
Andere bosbeheermaatregelen die wereldwijd kunnen bijdragen aan het voorkomen van branden zijn onder meer het reguleren van bezoekersactiviteiten, het verwijderen van afval, het creëren van ruimte die brandweerlieden tijdens een brand kunnen gebruiken en het onderhouden van bufferzones langs openbare wegen.
Over de hele wereld staat FSC-certificering voor bossen die worden beheerd op een manier die ecosystemen beschermt en de veerkracht van bossen versterkt. Gezondere bossen helpen niet alleen het risico op zeer ernstige bosbranden te verminderen, maar zorgen er ook voor dat ecosystemen zich sneller kunnen herstellen nadat een brand heeft plaatsgevonden.
Lees ook:
Hoe beter bosbeheer kan helpen bij bestrijden bosbranden – Change Inc. (2025)
Portugal zet vol in op duurzaam bosbeheer om bosbranden tegen te gaan | Agroberichten Buitenland – Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (2025)